Veiligheidssituatie in Somaliland en Puntland

Nederlands

Tijdens de verslagperiode vanaf 1 januari 2016 tot 1 juni 2017 hebben in Puntland, Somaliland en de betwiste gebieden gewelddadige incidenten plaatsgevonden. De gewelddaden die zich hebben voorgedaan in deze periode kunnen ruwweg in vijf categorieën worden onderverdeeld: aanslagen en gerichte moorden, confrontaties met Al Shabaab, gewelddadige acties van de IS-factie (enkel actief in Puntland), geweld tussen clanmilities en confrontaties tussen verschillende ordediensten. Als gevolg van dit geweld in de regio vallen er soms burgerslachtoffers en slaan inwoners op de vlucht waardoor ze (tijdelijk) ontheemd zijn. In het algemeen, stellen verschillende bronnen, gaan alle strijdende partijen zich te buiten aan ernstige misbruiken tegen de burgers gedurende de gevechten en in de door hen gecontroleerde gebieden.

Verschillende bronnen beschrijven de veiligheidssituatie in de gebieden die Somaliland onder controle heeft als stabiel. Er doet zich geweld voor door de verschillende clans en de milities van Khatumo waarbij soms burgerdoden vallen.

Wat Puntland betreft, meldt het recentste rapport van de UN Monitoring Group dat de IS-factie onder leiding van Mu’min en de gewelddadige reactie van Al Shabaab tegen deze factie als evenementen die de veiligheidssituatie in de regio sterk beïnvloeden. Al Shabaab voert de eerste hotelbomaanslag uit in de regio tijdens de verslagperiode en een opmerkelijke amfibieaanval. Verschillende bronnen stellen dat het Al Shabaab actiever is in de verslagperiode.

Vanaf de tweede helft van 2016 worden er acties gemeld van de IS-factie onder leiding van Mu’min met als belangrijkste wapenfeit de strijd om de kuststad Qandala in november en december 2016. IS controleert kort deze stad. Hoewel deze IS-factie als kleine groepering begon (zo’n 30 man) stellen verschillende bronnen dat hun troepenmacht op een jaar tijd sterk is toegenomen. Eind mei 2017 voert IS haar eerste zelfmoordaanslag uit in Bosaso waarbij burgers om het leven komen.

In de stad Galkayo zijn er tijdens deze verslagperiode gewapende conflicten tussen Puntland en de GIA en clanmilities met ettelijke dodelijke slachtoffers tot gevolg. Dit geweld piekt in de maanden oktober en november 2016. Dit heeft geleid tot een massale vluchtelingenstroom uit de stad, inclusief ontheemding uit IDP-kampen. Volgens HRW hebben beide partijen weinig oog voor de burgers en hun bezittingen. Sinds december 2016 is er een vredesakkoord en worden er minder gewelddaden waargenomen.

Tijdens deze verslagperiode concluderen verschillende bronnen dat de Puntlandse veiligheidsdiensten ernstig onder druk staan: ze dienen de lange grens met Zuid- en Centraal-Somalië te bewaken, de rebellerende clans in Sool en Sanaag onder controle te houden, vijandige gewapende groepen in Galkayo te bestrijden (tegen de strijdkrachten van de GIA), te vechten in het Galgalagebergte tegen Al Shabaab en in Qandala tegen de militie van Gallan.

In de betwiste gebieden vallen burgerdoden door het geweld tussen personen of milities van verschillende clans.

In de verslagperiode komen vluchtelingenstromen op gang door het geweld (en dit voornamelijk in Galkayo en tijdens de inname van Qandala door de IS-factie) en de toenemende droogte. In het noorden van Somalië zijn de regio’s Toghdeer, Sool en Sanaag het meest getroffen door deze droogte.

Wat de conflictgerelateerde ontheemding betreft, stelt de VN-Veiligheidsraad dat er een scherpe toename was in het jaar 2016 waardoor er ernstige bezorgdheid is omtrent de veiligheid en bescherming van deze ontheemden, in het bijzonder wat vrouwen en kinderen betreft.

Beleid

Na de val van president Siad Barre in 1991 is Somalië in chaos gedompeld. Verschillende autoriteiten hebben elkaar sinds 2000 opgevolgd. Somaliland en Puntland zijn in de jaren ‘90 de facto onafhankelijk geworden van de federale staat Somalië. De algemene veiligheidssituatie in Somalië wordt grotendeels bepaald door een langdurig aanslepend intern gewapend conflict, waardoor zeer veel Somaliërs intern ontheemd zijn of hun toevlucht genomen hebben in het buitenland. Voor de beoordeling van de nood aan internationale bescherming houdt de commissaris-generaal er rekening mee dat er fundamentele verschillen bestaan tussen de situatie in Mogadishu, Centraal- en Zuid-Somalië enerzijds en de situatie in de Somaliland en Puntland anderzijds.

Land: 
Somalië

Nieuw adres CGVS