Veiligheidssituatie

Nederlands

Deze COI Focus is een update van de COI Focus Libanon - De veiligheidssituatie van 8 januari 2018. Het onderzoek heeft betrekking op de periode januari 2018 – juni 2018. Het onderzoek liep tot 28 juni 2018.

Deze COI Focus bespreekt de veiligheidssituatie in Libanon. Een eerste en tweede deel beschrijven kort de achtergrond en huidige toestand van het geweld in Libanon. Een derde deel geeft de actoren weer die de veiligheidssituatie in Libanon bepalen. Een vierde en vijfde deel gaan respectievelijk in op de aard en intensiteit van het geweld in de verschillende regio’s en het hiermee gepaard gaande risico voor burgers.

In Libanon wordt de macht verdeeld volgens confessionele quota, met als gevolg een politiek sterk gepolariseerd systeem vatbaar voor conflict en buitenlandse inmenging. Libanon kent een zwakke staatsstructuur en een broos sektarisch evenwicht. Wapens zijn wijdverspreid en in combinatie met de aanwezigheid van gewapende milities houdt dit volgens de VN-Veiligheidsraad een veiligheidsrisico voor Libanese burgers in. Het land werd getroffen door de Syrische burgeroorlog, die de politiek verder polariseerde, een massale vluchtelingencrisis teweegbracht en sektarische spanningen deed stijgen. Men neemt een toegenomen polarisatie waar tussen de soennitische en sjiitische gemeenschap. Anderzijds zit de recente Libanese burgeroorlog nog stevig verankerd in het collectieve Libanese geheugen en bij elke opstoot van spanningen zijn de verschillende politieke en religieuze leiders geneigd om tot kalmte op te roepen. De naoorlogse regeling tot machtsdeling alsook de belangen van de verschillende sektarische elites voorkomen volgens analisten een nieuwe burgeroorlog. De twee Libanese politieke kampen behouden een politieke dialoog.

Het geweld in Libanon was in vergelijking met buurland Syrië nooit grootschalig en beperkte zich tot een schaduwoorlog in de vorm van aanslagen (op voornamelijk leger en Hezbollah-doelwitten), grensgeweld tussen de strijdende partijen en sektarische kidnappings. In 2016, 2017 en de eerste helft van 2018 stellen waarnemers een verbetering van de algemene veiligheidssituatie vast. Mede door de operaties van het leger en Hezbollah alsook door de ontwikkelingen in Syrië nam de schaal van geweld beduidend af. In 2017 kende Libanon een combinatie van politiek momentum, een verbeterde veiligheidssituatie en brede steun voor het leger. Met de verkiezing van een president en de vorming van een brede coalitieregering kwam een einde aan een lange periode van instabiliteit. Iran vergrootte hiermee haar invloedssfeer ten opzichte van Saoedi-Arabië in Libanon.

Op 6 mei 2018 vonden voor het eerst opnieuw parlementsverkiezingen plaats nadat deze omwille van veiligheidsredenen sinds 2013 stelselmatig werden uitgesteld. Het parlementaire blok verbonden aan Hezbollah versterkte hierbij haar positie nog. Hezbollah domineert het Libanese politieke en militaire landschap en heeft een de facto vetorecht over alle regeringsbeslissingen. Geen Libanese politieke groepering noch andere staat (Iran, Israël) heeft belang bij een escalatie van het geweld en het risico op een burgeroorlog in Libanon.

Verschillende lokale salafistische bewegingen werden ontmanteld en een groot aantal extremisten gearresteerd. Daar waar de meeste burgerdoden in 2014 vielen bij sektarisch geweld in de zuidelijke buitenwijken van Beiroet en in een aantal dichtbevolkte wijken in Tripoli, kwam een einde aan dit geweld. De laatste terroristische aanslag in Beiroet betrof een dubbele zelfmoordaanslag op 12 november 2015 in de zuidelijke sjiitische wijk Bourj al-Barajneh. Mede door de toegenomen veiligheidsmaatregelen en ontplooiing van het leger vinden sinds april 2014 geen gewapende confrontaties meer plaats tussen alawitische en soennitische milities in Tripoli.

In 2016 en de eerste helft van 2017 concentreerde het geweld zich in de grensregio met Syrië, voornamelijk in de noordoostelijke Bekavallei (Arsal, Ras Baalbek). Er werd in deze afgelegen bergen aan de grens een kleinschalige uitputtingsslag gestreden waarbij strijders van HTS en IS uit een hinderlaag legerposten aanvielen en Hezbollah of het leger op hun beurt strijders belaagden. IS en HTS bekampten ook elkaar waarbij langs beide kanten, nagenoeg uitsluitend onder de strijdende partijen. Libanon herstelde in de zomer 2017 staatscontrole over de noordoostelijke grensregio en pakte hiermee een deel van de veiligheidsimpact van de oorlog in Syrië aan. Hezbollah en het leger controleren nu de volledige grensregio met Syrië. Met het vertrek van nagenoeg 1.000 IS- en HTS-strijders, kwam een einde aan de dagelijkse gewapende confrontaties in de noordoostelijke grensregio.

Met het einde van het gewapend geweld en controle van het Assad-regime in een groot deel van West-Syrië, namen de aanvallen vanuit Syrië (raket- en mortieraanvallen door rebellengroepen en luchtaanvallen door het Syrische leger) eveneens verder sterk in intensiteit af. Na de zomer van 2017 werd geen Syrisch grensgeweld meer gerapporteerd.

In de overige regio’s blijft het overwegend rustig. Tijdens de verslagperiode bleef de situatie in Zuid-Libanon stabiel ondanks de dreigende retoriek langs weerskanten. VN-resolutie 1701 die een einde maakte aan het conflict tussen Hezbollah en Israël in 2006 wordt grotendeels nageleefd. Beide partijen houden zich aan een wederzijds afschrikkingsevenwicht.

Het tijdens de verslagperiode gerapporteerd geweld betrof vooral crimineel geweld, waaronder ook clangeweld, waarbij doden en gewonden vielen. Voorts was sprake van sociale onrust en geïsoleerd verkiezingsgeweld. Tot slot gingen verschillende raids en arrestaties van vermeende extremisten gepaard met schietincidenten.

In de Palestijnse kampen blijft, met uitzondering van Ayn al-Hilwah, de huidige veiligheidssituatie relatief stabiel In Ayn al-Hilwah vielen van november 2016 tot november 2017 in het kamp (1,5 km²) in verschillende gevechtsrondes tussen Shabab al- Muslim en Fatah (en de Gemeenschappelijke Veiligheidsmacht) minstens vijftig doden. Aangezien de schietgevechten plaatsvinden in drukbevolkte wijken bevinden zich onder de slachtoffers burgers. Tijdens de verslagperiode verminderden de spanningen en het geweld tussen Fatah en islamistische groeperingen. Verschillende leden van extremistische groeperingen verlieten het kamp, gaven zich over aan de autoriteiten, werden uitgeleverd of gearresteerd. Tijdens de eerste helft van 2018 vielen vijf doden en een vijftiental gewonden. De Gezamenlijke Veiligheidsmacht ontplooide zich in de meest gevoelige wijken maar de situatie blijft gespannen. De wapenstilstanden houden over het algemeen niet lang stand.

De veiligheidssituatie in Libanon bleef stabiel ondanks de burgeroorlog in Syrië en de hiermee gepaard gaande massale vluchtelingencrisis. Libanon blijft tot dusver gespaard van de regionale impact van de koude oorlog tussen Iran en Saoedi-Arabië en deze tussen Iran en Israël hoewel de spanningen stijgen.

Beleid

Het beleid dat de commissaris-generaal voert, is gestoeld op een grondige analyse van nauwkeurige en actuele informatie over de algemene situatie in het land van oorsprong. Die informatie wordt op professionele manier verzameld uit verschillende objectieve bronnen, waaronder het EASO, het UNHCR, relevante internationale mensenrechtenorganisaties, niet-gouvernementele organisaties, vakliteratuur en berichtgeving in de media. Bij het bepalen van zijn beleid baseert de commissaris-generaal zich derhalve niet alleen op de op deze website gepubliceerde COI Focussen opgesteld door Cedoca, dewelke slechts één aspect van de algemene situatie in het land van herkomst behandelen.

Uit het gegeven dat een COI Focus gedateerd zou zijn, kan bijgevolg niet worden afgeleid dat het beleid dat de commissaris-generaal voert niet langer actueel zou zijn.

Bij het beoordelen van een asielaanvraag houdt de commissaris-generaal niet alleen rekening met de feitelijke situatie zoals zij zich voordoet in het land van oorsprong op het ogenblik van zijn beslissing, maar ook met de individuele situatie en persoonlijke omstandigheden van de asielzoeker. Elke asielaanvraag wordt individueel onderzocht. Een asielzoeker moet op een voldoende concrete manier aantonen dat hij een gegronde vrees voor vervolging of een persoonlijk risico op ernstige schade loopt. Hij kan dus niet louter verwijzen naar de algemene omstandigheden in zijn land, maar moet ook concrete, geloofwaardige en op zijn persoon betrokken feiten aanbrengen.

Voor dit land is geen beleidsnota beschikbaar op de website.

Land: 
Libanon