Seksuele en genderminderheden

Nederlands

De begrippen “homoseksualiteit” en/of “homoseksuelen” komen nergens aan bod in de Venezolaanse (straf)wetgeving. Homoseksuele handelingen zijn er niet strafbaar en de geraadpleegde bronnen maken ook nergens melding van gerechtelijke en/of politionele vervolging van seksuele minderheden of transgenders enkel omwille van hun seksuele geaardheid en/of genderidentiteit. Met de afschaffing in februari 2023 van artikel 565 uit de Militaire Strafwet wordt homoseksualiteit in Venezuela volledig gedecriminaliseerd.

Op andere vlakken is er evenwel geen vooruitgang merkbaar. Personen van hetzelfde geslacht kunnen niet trouwen en transgenders kunnen hun identiteitsgegevens niet laten wijzigen in functie van hun genderidentiteit. De toenemende invloed van de evangelische kerken op de regeringspartij speelt hierbij een rol. Met het oog op de presidentsverkiezingen van 28 juli 2024 halen deze kerken en de autoriteiten de banden nog verder aan.

Het repressieve klimaat neemt na de presidentsverkiezingen van juli 2024 toe en de geraadpleegde bronnen beschouwen de algemene mensenrechtensituatie als zorgwekkend. Volgens de onderzoeksmissie van de Verenigde Naties (VN) en mensenrechtenorganisaties maken willekeurige arrestaties, foltering en seksueel geweld deel uit van een overheidsbeleid om dissidentie te onderdrukken. Er is ook sprake van seksueel en gendergerelateerd geweld door ordediensten tijdens arrestaties en detenties, ook tegen lgbt-personen. Sinds de aanloop naar de presidentsverkiezingen is er een toename van conservatieve en anti-lgbt-retoriek in het publieke discours. Hoge regeringsfunctionarissen, waaronder procureur-generaal Tarek William Saab, uiten openlijk haatspraak tegen transgenders. Deze retoriek, versterkt door media en sociale netwerken, draagt bij aan stigmatisering en geweld.

Maatschappelijke organisaties, waaronder lgbt-verenigingen, worden sinds de invoering van de anti-ngo-wet (november 2024) geconfronteerd met zware beperkingen. Organisaties verliezen hun rechtspersoonlijkheid of staken hun activiteiten uit vrees voor vervolging. Activisten melden sinds augustus 2024 een gerichte vervolging van lgbt-leiders, waardoor de meesten van hen in ballingschap zijn gegaan. De berichtgeving over lgbt-kwesties neemt sinds juli 2024 sterk af als gevolg van (zelf)censuur en sluiting van onafhankelijke media. Evenementen zoals de Pride-mars van 2025 krijgen minder media-aandacht uit angst voor repressie. Ook de berichtgeving over geweldsincidenten tegen de gemeenschap neemt sterk af. Door de beperkte berichtgeving, de sluiting van deze ngo’s en het vertrek van hun leiders, is er nog minder informatie beschikbaar over geweld en discriminatie ten aanzien van de lgbt-gemeenschap. De autoriteiten rapporteren al jaren niet over dit soort incidenten. De organisatie Trans Europe and Central Asia (TGEU)registreert tussen 1 oktober 2023 en 30 September 2024 vier moorden op transgenders.

Volgens de geconsulteerde bronnen kunnen seksuele minderheden en transgenders wel aangifte doen van discriminatie of andere misstanden, maar verschillende bronnen wijzen op het erg lage vertrouwen in de Venezolaanse rechtsstaat, waardoor personen uit de lgbt-gemeenschap veelal geen aangifte doen. Seksuele minderheden en transgenders durven ook vaak geen klacht indienen uit angst voor stigmatisatie. Er zijn ook gevallen van discriminatie, verbaal geweld, spot, afpersing en mishandeling door de autoriteiten.

De geraadpleegde bronnen halen ook discriminatie in de openbare ruimte, op het werk en in de gezondheidszorg aan. Er heerst een ernstige crisis in de gezondheidszorg waardoor antiretrovirale middelen voor met hiv besmette personen nauwelijks beschikbaar zijn en hormoonbehandelingen evenmin. Trans personen ervaren bijkomende obstakels bij toegang tot voedselpakketten en basisvoorzieningen door identiteitsdocumenten die niet overeenstemmen met hun genderidentiteit.

Beleid

Het beleid dat de commissaris-generaal voert, is gestoeld op een grondige analyse van nauwkeurige en actuele informatie over de algemene situatie in het land van oorsprong. Die informatie wordt op professionele manier verzameld uit verschillende objectieve bronnen, waaronder het EUAA, het UNHCR, relevante internationale mensenrechtenorganisaties, niet-gouvernementele organisaties, vakliteratuur en berichtgeving in de media. Bij het bepalen van zijn beleid baseert de commissaris-generaal zich derhalve niet alleen op de op deze website gepubliceerde COI Focussen opgesteld door Cedoca, dewelke slechts één aspect van de algemene situatie in het land van herkomst behandelen.

Uit het gegeven dat een COI Focus gedateerd zou zijn, kan bijgevolg niet worden afgeleid dat het beleid dat de commissaris-generaal voert niet langer actueel zou zijn.

Bij het beoordelen van een asielaanvraag houdt de commissaris-generaal niet alleen rekening met de feitelijke situatie zoals zij zich voordoet in het land van oorsprong op het ogenblik van zijn beslissing, maar ook met de individuele situatie en persoonlijke omstandigheden van de asielzoeker. Elke asielaanvraag wordt individueel onderzocht. Een asielzoeker moet op een voldoende concrete manier aantonen dat hij een gegronde vrees voor vervolging of een persoonlijk risico op ernstige schade loopt. Hij kan dus niet louter verwijzen naar de algemene omstandigheden in zijn land, maar moet ook concrete, geloofwaardige en op zijn persoon betrokken feiten aanbrengen.

Voor dit land is geen beleidsnota beschikbaar op de CGVS website.

Land: 
Venezuela