De situatie van Darfoeri en Nuba buiten hun herkomstregio’s

Nederlands

Deze Focus beschrijft de situatie van Darfoeri en Nuba buiten hun eigen herkomstregio in Soedan. Het gaat om een update van de COI Focus Soedan. Darfoeri in Khartoem van 10 april 2018 en het tweede deel van de COI Focus Soedan. Veiligheidssituatie in de Two Areas / Situatie in Khartoem van personen afkomstig uit de Two Areas van 22 januari 2019. Het onderzoek richt zich in het bijzonder op de periode van april 2019 tot maart 2021. Het onderzoek werd afgesloten op 26 april 2021.

De term Nuba is een verzamelnaam voor diverse etnische groepen van Afrikaanse origine die in het Nuba-gebergte in Zuid-Kordofan wonen of van die regio afkomstig zijn. In dit document verwijst de term Nuba dan ook naar het geheel van deze gemeenschappen en/of naar personen in het Nuba-gebergte of daarbuiten die behoren tot deze gemeenschappen.

De term Darfoeri wordt in deze Focus gebruikt als verzamelnaam voor de diverse etnische groepen van Afrikaanse origine die in Darfoer wonen en/of naar personen buiten Darfoer die tot deze gemeenschappen behoren.

De veiligheidssituaties in Darfoer en de Two Areas vormen het onderwerp van afzonderlijke rapporten, meer bepaald de COI Focus Soedan. Veiligheidssituatie in Darfoer van 28 januari 2021 en de COI Focus Soedan. Veiligheidssituatie in de Two Areas van 28 januari 2021.

Soedan bevindt zich sinds de militaire coup van april 2019 en de vorming van een overgangsregering in augustus van datzelfde jaar in een fragiele transitiefase. Bij het afsluiten van deze Focus in maart 2021 valt moeilijk in te schatten of en in welke mate het veranderde politieke landschap de situatie van Darfoeri en Nuba in het land zal wijzigen.

Soedan telt bijna 43 miljoen inwoners, waarvan er ongeveer 8 miljoen in de stedelijke agglomeratie Khartoem wonen. Schattingen van het inwonersaantal in de vijf deelstaten van Darfoer lopen van 7,5 tot 10 miljoen mensen. Wat betreft de Two Areas, wordt het inwonersaantal geschat op 1,4 tot 2,5 miljoen mensen in Zuid-Kordofan en iets meer dan 800.000 mensen in Blauwe Nijl.

Khartoem is een snel groeiende stad en kent een toenemende binnenlandse migratie, gedreven door de slechte economische situatie, de centralisatie van diensten in de hoofdstad en de aanhoudende onveiligheid in afgelegen regio’s zoals Darfoer en het Nuba-gebergte. Schattingen van het aantal Darfoeri en Nuba in Khartoem variëren van honderdduizenden tot vijf miljoen. Zeker is dat een aanzienlijk aantal Nuba en Darfoeri in Khartoem leeft. Veel ontheemden wonen in arme sloppenwijken aan de rand van de stad, de black belt, met nauwelijks infrastructuur voor watervoorziening, elektriciteit, gezondheidszorg of onderwijs.

De gemeenschappen van Darfoeri en Nuba in Khartoem zijn etnisch, sociaal en economisch divers. De geraadpleegde bronnen zijn het over het algemeen eens dat de financiële situatie bepalend is voor de levensomstandigheden, zoals de plaats waar mensen wonen in de stad en hun toegang tot openbare diensten zoals onderwijs en gezondheid. Sommige bronnen wijzen op discriminatie bij de uitreiking van identiteitsdocumenten en op de arbeidsmarkt, waardoor velen in de informele sector terechtkomen. Ze wijzen daarbij in de richting van ambtenaren van het voormalige regime die op post gebleven zijn. Anderen verklaren de moeilijkheden om een job te vinden in de formele sector door de economische crisis, het gebrek aan de nodige vaardigheden en aan een netwerk.

Het Arabische suprematiedenken en de neerbuigende visie ten opzichte van gemeenschappen uit gemarginaliseerde regio’s, ingebed bij de traditionele Soedanese elite en diepgeworteld in de Soedanese maatschappij, blijven voortbestaan en het is volgens vele bronnen onwaarschijnlijk dat dit op korte termijn zal wijzigen. De mate en aard van discriminatie waarmee een persoon te maken kan krijgen, hangt af van een combinatie van factoren die met elkaar verbonden zijn en elkaar versterken, zoals etnie, herkomst, netwerk, economische status, politiek of religieus profiel.

Onder het regime van al-Bashir liepen zowel Arabische als niet-Arabische tegenstanders van het Soedanese regime, bijvoorbeeld mensenrechtenactivisten, kritische journalisten, politiek actieve studenten, advocaten, tribale leiders en (vermeende) sympathisanten van rebellenbewegingen, het risico om het slachtoffer te worden van repressie, in het bijzonder door de ondertussen ontbonden NISS. Het is vooralsnog onduidelijk hoe organen zoals de GIS en de RSF de Nuba en Darfoeri behandelen en of de overgangsregering in staat is effectieve controle uit te oefenen op het gedrag van de veiligheidssector. Enkele contactpersonen stellen dat politiek activisme gericht tegen het oude regime een kritische factor is voor persoonlijke onveiligheid, eerder dan etnie of herkomst.

ACJPS heeft na de revolutie van 2019 geen incidenten vernomen van personen die door de veiligheidsdiensten werden vervolgd omwille van hun (vermeende) sympathie of betrokkenheid bij de gewapende rebellen in de conflictgebieden. Een aantal bronnen halen anekdotische meldingen aan van een hardere behandeling door veiligheidsdiensten in de wijken waar Darfoeri en Nuba wonen.

Darfoeri en Nuba elders in Soedan ondervinden mogelijks raciale profilering, die zich soms tegen individuen richt, zoals bij arbitraire detentie en grof taalgebruik, maar soms ook tegen een volledige gemeenschap, zoals bij uitbraken van geweld in Kassala in mei 2020 en Port Sudan in augustus 2020.

De geraadpleegde bronnen bevatten geen of slechts gebrekkige informatie over de behandeling bij terugkeer naar Soedan sinds de overgangsregering in augustus 2019 aan de macht kwam. De geraadpleegde bronnen signaleerden sindsdien nauwelijks problemen met terugkeerders, al waren er wel enkele berichten over ondervragingen, detentie en mogelijke afpersing bij terugkeer naar Soedan. Het is vooralsnog onduidelijk of de omstandigheden op Khartoum International Airport zijn veranderd sinds augustus 2019.

Beleid

Het beleid dat de commissaris-generaal voert, is gestoeld op een grondige analyse van nauwkeurige en actuele informatie over de algemene situatie in het land van oorsprong. Die informatie wordt op professionele manier verzameld uit verschillende objectieve bronnen, waaronder het EASO, het UNHCR, relevante internationale mensenrechtenorganisaties, niet-gouvernementele organisaties, vakliteratuur en berichtgeving in de media. Bij het bepalen van zijn beleid baseert de commissaris-generaal zich derhalve niet alleen op de op deze website gepubliceerde COI Focussen opgesteld door Cedoca, dewelke slechts één aspect van de algemene situatie in het land van herkomst behandelen.

Uit het gegeven dat een COI Focus gedateerd zou zijn, kan bijgevolg niet worden afgeleid dat het beleid dat de commissaris-generaal voert niet langer actueel zou zijn.

Bij het beoordelen van een asielaanvraag houdt de commissaris-generaal niet alleen rekening met de feitelijke situatie zoals zij zich voordoet in het land van oorsprong op het ogenblik van zijn beslissing, maar ook met de individuele situatie en persoonlijke omstandigheden van de asielzoeker. Elke asielaanvraag wordt individueel onderzocht. Een asielzoeker moet op een voldoende concrete manier aantonen dat hij een gegronde vrees voor vervolging of een persoonlijk risico op ernstige schade loopt. Hij kan dus niet louter verwijzen naar de algemene omstandigheden in zijn land, maar moet ook concrete, geloofwaardige en op zijn persoon betrokken feiten aanbrengen.

Voor dit land is geen beleidsnota beschikbaar op de website.

Land: 
Soedan